ประวัติ
ประวัติของสหกรณ์โคนมหนองโพราชบุรี จำกัด (ในพระบรมราชูปถัมภ์) เริ่มจากเมื่อในปี พ.ศ. 2502 เจ้าหน้าที่กรมปศุสัตว์กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้ร่วมประชุมกับกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมในพื้นที่ตำบลหนองโพ อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี ตามคำเรียกร้องที่กลุ่มเกษตรกรได้เคยเรียกร้องกับทางราชการดำเนินการผสมเทียมโคในท้องถิ่นนี้ ซึ่งจากการหารือและพิจารณา แล้วกรมปศุสัตว์จึงได้ตกลงเปิดสถานีผสมเทียมขึ้น ณ ตำบลหนองโพเป็นสถานีผสมเทียมแห่งที่ 3 ของประเทศเมื่อสถานีผสมเทียมโคได้จัดตั้งขึ้นแล้วนั้นต่อมาในปี พ.ศ. 2511 ทางราชการได้สนับสนุนการเลี้ยงโคนมขึ้นปรากฎว่าได้รับความนิยมจากราษฎรมากขึ้นจนมีเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม ในเขตจังหวัดราชบุรีและจังหวัดนครปฐมเพิ่มมากขึ้น จึงเริ่มประสบปัญหาความเดือดร้อนเกี่ยวกับสถานที่จำหน่ายน้ำนมดิบที่รีดได้จากแม่โคนมเบื้องต้น กลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมเหล่านี้ได้ทำหนังสือ กราบบังคมทูลต่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเมื่อปี พ.ศ. 2512 เพื่อขอพระราชทานความช่วยเหลือในการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนดังกล่าว เมื่อความได้ทราบถึงพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระองค์ทรงได้พยายามที่จะหาทางช่วยเหลือ ซึ่งในช่วงนี้พอดีกับที่พระองค์ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างโรงงานผลิตนมผงขึ้นที่ภายในบริเวณสวนจิตรลดา พระราชวังดุสิตจึงมีการหารือกันในส่วนของผู้ที่เกี่ยวข้องสมควรจะมีการสร้างโรงงานผลิตนมผงขึ้นที่ตำบลหนองโพ จนกระทั้งในปี พ.ศ. 2513 นายทวิช กลิ่นประทุม (สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดราชบุรีสมัยนั้น)ได้จัดซื้อที่ดินบริเวณตำบลหนองโพจำนวน 50 ไร่ ทูลเกล้าฯ ถวายพร้อมด้วยเงินจำนวน 10,000,000 บาท เพื่อเตรียมดำเนินการจัดตั้งโรงงานผลิตนมผง และทูลเกล้าฯ ถวายอีกเป็นเงิน 400,000 บาท พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งคณะกรรมการสร้างโรงงานขึ้น และให้ ม.ร.ว. เทพฤทธิ์ เทวกุลเป็นผู้ออกแบบโดยได้พระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ เพื่อการก่อสร้างเพิ่มจากเงินที่มีผู้ทูลเกล้าฯ ถวายอีกเป็นเงิน 1,002,000 บาท ในระหว่างการก่อสร้าง โรงงานผลิตนมผงกลุ่มผู้นำเกษตรกรตำบลหนองโพและเขตใกล้เคียงได้ขอความช่วยเหลือจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดราชบุรีในขณะนั้น คือนายจรูญ วัฒนากร ให้ช่วยติดต่อหาผู้รับซื้อน้ำนมดิบ จนกระทั่งได้มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ตกลงเป็นผู้รับซื้อ โดยเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมรวมกลุ่มจัดตั้งศูนย์รวมนมหนองโพขึ้น เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2513 โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากทางราชการและทุนของกลุ่มเกษตรกร เป็นทุนในการก่อสร้างอาคารศูนย์รวมน้ำนม และต่อมาเกษตรกรสมาชิกของศูนย์รวมนมหนองโพ จำนวน 185 คน ได้เข้าชื่อกันจดทะเบียนเป็นสหกรณ์ในวันที่15 เมษายน พ.ศ.2514 โดยใช้ชื่อสหกรณ์โคนมราชบุรี จำกัด เป็นสหกรณ์ประเภทบริการ
โรงงานผลิตนมผงสร้างแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2515 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถได้เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเป็นองค์ประธานในพิธีเปิดเมื่อวันที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2515 ได้รับพระราชทานชื่อ โรงนมผงหนองโพ โดยให้บริหารงานในรูปบริษัทจำกัด ใช้ชื่อว่า บริษัทผลิตภัณฑ์นมหนองโพ จำกัด พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงถือหุ้นใหญ่ของบริษัท และได้รับพระราชทานเงื่อนไขไว้ด้วยว่า บรรดาเงินกำไรสุทธิที่คณะกรรมการบริษัทประกอบด้วยบริษัทหาได้จากการจำหน่ายผลิตภัณฑ์นั้นไม่มีการแบ่งกำไรให้แก่ผู้ถือหุ้นแต่ให้บริษัทนำกำไรสุทธิส่วนหนึ่งเข้ากองทุนสะสมเพื่อประโยชน์แก่การศึกษาของบุตร ธิดา สมาชิกของกลุ่มผู้เลี้ยงโคนม และสมาชิกสหกรณ์ซึ่งเป็นผู้ส่งน้ำนมดิบแก่โรงงานเป็นประจำ
ต้นปี พ.ศ. 2516 ได้มีการเริ่มต้นผลิตนมพาสเจอร์ไรส์ขึ้นเป็นครั้งแรก และในวันที่ 25 ธันวาคมปีเดียวกัน สหกรณ์โคนมราชบุรี จำกัด ได้ขอจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อเป็น สหกรณ์โคนม-หนองโพราชบุรี จำกัด จัดเป็นสหกรณ์ประเภทการเกษตรประมาณกลางปี พ.ศ. 2517 คณะกรรมการบริหารผลิตภัณฑ์นมหนองโพ จำกัด ได้พิจารณาเห็นว่าการผลิตนมผงด้วยเครื่องจักรที่มีอยู่ในขณะนั้น ไม่มีความเหมาะสมทางเศรษฐกิจ ต้นทุนแพงมากอีกทั้งผลิตภัณฑ์นมที่ผลิตได้ ยังไม่ถูกหลักมาตรฐานสากลนัก ประกอบกับการเลี้ยงโคนมในเขตตำบลหนองโพและเขตใกล้เคียง ได้แพร่หลายเป็นอันมากทำให้ปริมาณน้ำนมดิบเริ่มสูงขึ้นเป็นลำดับ จึงสมควรเตรียมการแก้ปัญหาเหล่านี้ไว้ล่วงหน้า คณะกรรมการบริษัทจึงมีมติให้ก่อสร้างโรงงานผลิตนมหลังใหม่ขึ้นในบริเวณใกล้เคียงกับโรงงานนมผงเดิม โดยเงินจากบริษัทเงินทุนอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย จำนวน 8,000,000 บาท เพื่อเป็นค่าก่อสร้าง ค่าจัดซื้อเครื่องจักรและอุปกรณ์ต่างๆใหม่
ต่อมาเมื่องานของสหกรณ์ฯ เจริญก้าวหน้าตามวัตถุประสงค์สมาชิกของสหกรณ์ฯ ต่างมีความเข้าใจในหลักสหกรณ์ฯ และดำเนินกิจการของสหกรณ์ฯ ได้ดี ถูกต้องตามหลักของสหกรณ์ฯ และมีหลักฐานมั่นคงแล้ว พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้โอนทรัพย์สินทั้งหมดของบริษัทผลิตภัณฑ์นมผงหนองโพจำกัดพร้อมด้วยโรงงานผลิตภัณฑ์นมหนองโพ จำกัด ให้เป็นกรรมสิทธิ์ของสหกรณ์โคนมหนองโพราชบุรี จำกัด ตั้งแต่วันที่ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2518 เป็นต้นมา และนับเป็นพระมหากรุณาธิคุณเป็นอย่างยิ่งที่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงรับไว้ให้อยู่ในพระบรมราชูปถัมภ์ เมื่อรวมกิจการเข้าด้วยกันแล้ว สหกรณ์โคนมหนองโพราชบุรี จำกัด ได้ย้ายสถานที่ทำการมาอยู่ในบริเวณโรงงานนมผงของบริษัทเดิมการก่อสร้าง และติดตั้งเครื่องจักรในโรงงานผลิตนมหลังใหม่ ได้ต่อเนื่องมาในระยะที่โอนกิจการ ดังนั้นสหกรณ์โคนมหนองโพฯ จึงได้รับภาระการก่อสร้างและติดตั้งเครื่องจักรมาดำเนินการต่อหลังจากที่ได้รับโอนกิจการมาแล้ว โดยในปี พ.ศ. 2519 สหกรณ์โคนมหนองโพฯ ได้กู้เงินจากธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร จำนวน 8,000,000 บาท มาดำเนินการก่อสร้างโรงงานผลิตนมดังกล่าวจนกระทั่ง การก่อสร้างแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2520 อาคารโรงงานผลิตนมหลังนี้มีชื่อว่า อาคารเดชสหกรณ์ ม.ล.เดช สนิทวงศ์ เพื่อเป็นที่ระลึกแด่ ม.ล.เดช สนิทวงศ์ ผู้เป็นประธานกรรมการบริษัทผลิตภัณฑ์นมหนองโพ จำกัด ซึ่งเป็นผู้ที่อุทิศกำลังใจ และกำลังการดำเนินการอย่างดีที่สุด สมดังที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวไว้วางพระทัยให้เป็นผู้แทนพระองค์ และเมื่อวันที่ 17 ตุลาคม พ.ศ. 2521 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ไปทรงเปิดอาคารหลังนี้ และเยี่ยมชมกิจการของสหกรณ์โคนมหนองโพฯ
หลังจากนั้นพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเอาพระทัยใส่ในกิจการและทุกข์ของสมาชิกสหกรณ์โคนมหนองโพฯ อย่างต่อเนื่อง กล่าวคือในปี พ.ศ. 2521 ได้พระราชทานเงินที่มีผู้ทูลเกล้าฯถวายจำนวน 129,000 บาทเศษ เพื่อจัดตั้งมูลนิธิพระบารมีปกเกล้า(ในพระบรมราชูปถัมภ์) จุดประสงค์เพื่อช่วยเหลือด้านการศึกษาแก่บุตรหลานสมาชิก ต่อมาได้มีการดำเนินการก่อสร้างอาคารพิพิธภัณฑ์โคนม-หนองโพจากแนวพระราชดำริซึ่งสร้างแล้วเสร็จเมื่อวันที่8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2531 ได้รับพระราชทานชื่อว่า อาคารเทพฤทธิ์ เทวกุลด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ ทางสหกรณ์โคนมหนองโพฯ ได้ทูลเกล้าฯ ถวายหุ้นแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จำนวน 45,999 หุ้น หุ้นละ 100 บาท เป็นมูลค่า 4,599,000 บาท ในปี พ.ศ. 2533 และต่อมาในวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2534 สำนักพระราชวังได้แต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินการเกี่ยวกับดอกผลของหุ้นทูลเกล้าฯ และพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ใช้ดอกผลอันเกิดจากหุ้นดังกล่าวเป็นประโยชน์แก่สมาชิก โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นทุนการศึกษาแก่บุตรธิดาของสมาชิก และเป็นทุนการศึกษาค้นคว้าวิจัยเกี่ยวกับการเลี้ยงโคนม และอุตสาหกรรมนม
ปัจจุบันสหกรณ์โคนมหนองโพฯ ได้ดำเนินกิจการมาเป็นเวลากว่า 30 ปีแล้ว ซึ่งตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาทางสหกรณ์โคนมหนองโพ ฯ ได้ดำเนินกิจการมาตามแนวพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวโดยตลอด สหกรณ์โคนมหนองโพฯ สามารถผลิตผลิตภัณฑ์นมพาสเจอร์ไรส์ และผลิตภัณฑ์นม ยู.เอช.ที. จำหน่ายไปได้ทั่วประเทศ โดยมีกำลังผลิตเพียงพอที่จะรองรับกับปริมาณน้ำนมดิบที่เกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมในเขตตำบลหนองโพ และใกล้เคียงผลิตได้ ทำให้เกษตรกรไม่มีปัญหาความเดือดร้อนในเรื่องสถานที่จำหน่ายน้ำนมดิบ เมื่อประกอบกับการดำเนินงานในรูปสหกรณ์ที่ผลประโยชน์ต่างๆ ส่วนใหญ่จะตกอยู่กับสมาชิกแล้ว นับได้ว่าสหกรณ์โคนมหนองโพราชบุรีจำกัด (ในพระบรมราชูปถัมภ์) คือ ทางออกของการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมได้อย่างแท้จริง
NONGPHO.COM
นมสดหนองโพ นมโคแท้ๆ